#AsuultSambar :

ASUULT.NET - МОНГОЛ УЛС МАНДАН БАДРАГ!
It is currently Aug.20.19 7:29 am

All times are UTC+09:00




Post new topic  Reply to topic  [ 165 posts ]  Go to page Previous 13 4 5 6 7 Next
Author Message
PostPosted: Dec.03.09 7:26 pm 
Offline
Матрикс Гишvvн
Матрикс Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.12.09 10:07 pm
Posts: 409
Location: Бөгтөр хөx өвсийн дунд Алтайн уулсын чинадад хос вансэмбэрүүг харан өвс зажилаад л хэвтжийн
Quote:
Tungus ugsaanii negen aimag
Mongolchuudiig 200 jil darlaad daraa n gesgeeleer mohson uls
:col: BI MANJ SHTEE

_________________
Зуншлага сайхан байна !


Top
   
PostPosted: Dec.05.09 9:17 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10850
Location: Архан талд чинь:
Quote:
Quote:
Tungus ugsaanii negen aimag
Mongolchuudiig 200 jil darlaad daraa n gesgeeleer mohson uls
:col: BI MANJ SHTEE
Ховдын Сандо Амбаны угсааны хүн биз биз. :haha:

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Dec.08.09 12:28 am 
Offline
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.16.09 10:00 pm
Posts: 970
Location: Дэгжин бүсгүйн цүнхэнд дэвтэр харандаа байдаггүй..
Манж хэдий устаж үгүй болсон ч Манж угсааны хүмүүс одоо 200 гаруй байдаг гэсэн..

_________________
Салах гэдэг мартахын нэр биш


Top
   
PostPosted: Feb.09.10 11:47 am 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.13.02 1:18 am
Posts: 509
Location: Бэлчээртээ євс зулгааж, хужир долоож байна.
Quote:
Ховдын Сандо Амбаны угсааны хүн биз биз. :haha:
Sando amban da hureend baisan bogood tsergiin hamgaalalttaigaar sain duraaraa mongoloos zailsan. Harin ter Hovdiin amban (neriign buu med) Mongoloos garahaas tatgalzaj Bogd Haan tsereg yavuulj ustguulsan.

_________________
remember the snaps, oh M-Man!


Top
   
PostPosted: Feb.10.10 1:41 am 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.24.06 7:51 pm
Posts: 1512
Location: Out of love , sacrifice born hate born and we able to know pain
busad undestniig alga boltson gej helj bolohgui manj uigar tuvd ed nar bol yaavch hytad baihaargui undesten uigar manj 2 bol ter tusmaa nuudelchin undestnuud shde
CHingis haand dagaar irj bsan Iduud gedeg nuhur chini uigariin haan bsan ym ter uydee


Top
   
PostPosted: Feb.10.10 2:56 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
манжийг өмөөрөх юу ч билээ. зуу зуун мянган монголчуудыг хядсан нүгэл нь нүдээр нь гарчээ. гол нь тэд үүсэн байгуулагдсан бүх цагаасаа бусдын зүйлийг хуулбарлаж явсандаа л тэр. үнэхээр л өөрөө идтэй, хүчтэйсэн бол өдийд торойгоод үлдчих л байсан биз. монгол үндэстний нүдээр тэднийг ингэж харахад буруудахгүй л байх.

_________________
www.eliihouse.blogspot.com


Top
   
PostPosted: Feb.11.10 11:00 pm 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.24.06 7:51 pm
Posts: 1512
Location: Out of love , sacrifice born hate born and we able to know pain
Quote:
манжийг өмөөрөх юу ч билээ. зуу зуун мянган монголчуудыг хядсан нүгэл нь нүдээр нь гарчээ. гол нь тэд үүсэн байгуулагдсан бүх цагаасаа бусдын зүйлийг хуулбарлаж явсандаа л тэр. үнэхээр л өөрөө идтэй, хүчтэйсэн бол өдийд торойгоод үлдчих л байсан биз. монгол үндэстний нүдээр тэднийг ингэж харахад буруудахгүй л байх.
th zuungariin haant ulsiig barag hungui boltol hydsan


Top
   
PostPosted: Feb.11.10 11:29 pm 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.13.02 1:18 am
Posts: 509
Location: Бэлчээртээ євс зулгааж, хужир долоож байна.
Hidah hidahdaa Ober Mongol, Halhiin tserguudiig ih daichilsnaas gadna, haldvart ovchin davhar nervesen. Uldsen tsoon humuusiig end tendgui taraaj duusgasan. 1756 on hurtel tesseniih n hariud. Buuj ogoogui temtsseniih n hariud. Zanabazariin demjigchid bol uurd haraal idsen novshnuud. Hezee ch Oiraduud Zanabazariig martahgui. Ober Mongol shig hahuul avaad buuj ogooguin hariud geed Manjuudiin hiisen ajillagaa bol jiriin ezlen turemgiilel bus orgon hemjeenii hargis allaga baisan. Tegsen zarim ulsuud Manjuud "mongolchuudad sain l baisan shtee" geed nudee tom bolgoj baigaad irmehgui sh**j ogoh iumaa. Tsaaguuraa Oiraduud uhej tsoorson n ashtai u gesen sanaagaa medcheegui baigaa gej muu sanaalnaa. Zanabazariiig shuten bishregchded helehed taanuus bol urvagch Zanabazaraasaa yalgaagui Mongol hun gedeg ner zuuh erhgui manjiin sheesnuud.

_________________
remember the snaps, oh M-Man!


Top
   
PostPosted: Feb.11.10 11:49 pm 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.24.06 7:51 pm
Posts: 1512
Location: Out of love , sacrifice born hate born and we able to know pain
Quote:
Hidah hidahdaa Ober Mongol, Halhiin tserguudiig ih daichilsnaas gadna, haldvart ovchin davhar nervesen. Uldsen tsoon humuusiig end tendgui taraaj duusgasan. 1756 on hurtel tesseniih n hariud. Buuj ogoogui temtsseniih n hariud. Zanabazariin demjigchid bol uurd haraal idsen novshnuud. Hezee ch Oiraduud Zanabazariig martahgui. Ober Mongol shig hahuul avaad buuj ogooguin hariud geed Manjuudiin hiisen ajillagaa bol jiriin ezlen turemgiilel bus orgon hemjeenii hargis allaga baisan. Tegsen zarim ulsuud Manjuud "mongolchuudad sain l baisan shtee" geed nudee tom bolgoj baigaad irmehgui sh**j ogoh iumaa. Tsaaguuraa Oiraduud uhej tsoorson n ashtai u gesen sanaagaa medcheegui baigaa gej muu sanaalnaa. Zanabazariiig shuten bishregchded helehed taanuus bol urvagch Zanabazaraasaa yalgaagui Mongol hun gedeg ner zuuh erhgui manjiin sheesnuud.
zanabazart bas tegej buruu ugch bolohgui buruu biah ni bgaa gehdee Galdan erelheg baatar hun baisan ch zan chanariin huvid het dogshin bas ter Chahundorj ene 2 iin hagarlaaas bolj Zanabazar Galdan 2 uulzaj chdq bsaar neg ni manjruu neg ni uheed duussan ym shuu dee
j


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:05 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
Quote:
Tegsen zarim ulsuud Manjuud "mongolchuudad sain l baisan shtee" geed nudee tom bolgoj baigaad irmehgui sh**j ogoh iumaa. Tsaaguuraa Oiraduud uhej tsoorson n ashtai u gesen sanaagaa medcheegui baigaa gej muu sanaalnaa..
Баабар тэргүүтнүүд

_________________
www.eliihouse.blogspot.com


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:12 am 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.13.02 1:18 am
Posts: 509
Location: Бэлчээртээ євс зулгааж, хужир долоож байна.
Gehdee baidal tuhain ued tiim deeree tulah shaardlaga baigaagui, gol n heden haad, noyoduud, shashnii tom elementuud hoorondoo uchraa ololtsood bie biendee baga zergiin buult hiigeed niitiin daisniig negdej eserguutseh baisan ium. Odoo ch gesendee harj baigaa biz dee yag adilhan. Ter ued Tusheet han Chahundorj, ooiigoo het tom geed oilgotson, busad n tuund dagaldaj oroh albatai ium shig. Zanabazar bol aaviinhaa ehluulsen ulgert buren duree oltson (halhiin shashnii terguun), Galdan bol bas l huch hereglehee turee barisan het Tuvdees hamaaraltai (tiim baih n Mongoliig negtgehed zailshgui gej oilgoson baih). Tednuus bie bienteigee uulzahgui, buir zaagaad nogoodhiigee oor deeree avchirah geed guriiseer baigad dain tulaandaa hursen. Iluu huchirheg Armytai Galdan boshigt iugaa bodoj sul doroi Chahundorj deer ireh ium be? Adilhan Tuvded sursan baij Galdan u gej Zanabazar deer ochihov dee bur yalanguya huuramch zohiomloor orgomjlogdson hun deer shuu. Nogoo 2 n ch gej duursen novshnuud. Altan uragaaraa turee barihaas oor iu ch ugui baij bas busdiigaa hoorhon darlaad boholzuuleh sonirholtoi. Er n odoo ch gesen udam sudraa ch medehgui baij "borjgin" gej soliorson nohduud mongold haa saigui. Bas teruuhendee hoorhon "tsever mongol" gej hoornoo. Hel yaria ayalgatai dorvod torguuduudiig bas "baga maga" geed ium yariad soliorood yavnoo bas teruuhen tendee ooriigoo bagahan altan urgiin taij geed bodtsiimuu haishaa ium. Tegeed bodohoor Zanabazariin har burtag odoo ch arilaagui heveeree. Tusheet han Gombodorjiin ehluulsen shashin toriig hutgasan uil hereg bidnii ued hurtel sorog noloogoo daguulsaar.

_________________
remember the snaps, oh M-Man!


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:14 am 
Offline
• NBA Analyst
User avatar

Joined: Jul.18.07 3:33 am
Posts: 13175
Галдан Базартай авалцахаас өмнө Монгол доройтоод хэцүү болсон байсан.
гэнэт болсон явдал биш ээ.


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:23 am 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.24.06 7:51 pm
Posts: 1512
Location: Out of love , sacrifice born hate born and we able to know pain
Quote:
Gehdee baidal tuhain ued tiim deeree tulah shaardlaga baigaagui, gol n heden haad, noyoduud, shashnii tom elementuud hoorondoo uchraa ololtsood bie biendee baga zergiin buult hiigeed niitiin daisniig negdej eserguutseh baisan ium. Odoo ch gesendee harj baigaa biz dee yag adilhan. Ter ued Tusheet han Chahundorj, ooiigoo het tom geed oilgotson, busad n tuund dagaldaj oroh albatai ium shig. Zanabazar bol aaviinhaa ehluulsen ulgert buren duree oltson (halhiin shashnii terguun), Galdan bol bas l huch hereglehee turee barisan het Tuvdees hamaaraltai (tiim baih n Mongoliig negtgehed zailshgui gej oilgoson baih). Tednuus bie bienteigee uulzahgui, buir zaagaad nogoodhiigee oor deeree avchirah geed guriiseer baigad dain tulaandaa hursen. Iluu huchirheg Armytai Galdan boshigt iugaa bodoj sul doroi Chahundorj deer ireh ium be? Adilhan Tuvded sursan baij Galdan u gej Zanabazar deer ochihov dee bur yalanguya huuramch zohiomloor orgomjlogdson hun deer shuu. Nogoo 2 n ch gej duursen novshnuud. Altan uragaaraa turee barihaas oor iu ch ugui baij bas busdiigaa hoorhon darlaad boholzuuleh sonirholtoi. Er n odoo ch gesen udam sudraa ch medehgui baij "borjgin" gej soliorson nohduud mongold haa saigui. Bas teruuhendee hoorhon "tsever mongol" gej hoornoo. Hel yaria ayalgatai dorvod torguuduudiig bas "baga maga" geed ium yariad soliorood yavnoo bas teruuhen tendee ooriigoo bagahan altan urgiin taij geed bodtsiimuu haishaa ium. Tegeed bodohoor Zanabazariin har burtag odoo ch arilaagui heveeree. Tusheet han Gombodorjiin ehluulsen shashin toriig hutgasan uil hereg bidnii ued hurtel sorog noloogoo daguulsaar.
Galdan CHahundorj het odoo yu gemeer ch ym dee uurandaa dulduilddag garuud l bsan gej bi boddog iimerhuu humuus turiin ajliig hiij chdq hichneen erelheg zorigtoi bsan ch


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:23 am 
Offline
• NBA Analyst
User avatar

Joined: Jul.18.07 3:33 am
Posts: 13175
Монголыг хэрхэн уусгах болон хүчгүй болгох талаар Манж нарын хийж байсан зүйлүүдийг тоочихоос өмнө бид яаж яваад хараал идсэн Манж Чин улсад эзлэгдэв ээ гэдгийг ойлгож харах хэрэгтэй.

-Монголчуудад хуульд тулгуурласан улс төрийн боловсронгуй систем байхгүй байснаас нэгэн хаан л хүчтэй байж улсыг захирах болж таарч байжээ. Тийм учраас тэр хаан нь болох гэж чадалтай, удамтай ноён болгон нь тэмцэлдэж байснаас болж Монголчууд хоорондоо ноёдын сүрэн доор олон хуваагджээ.

-улсын сан хөмөгт орох орлого нь үндэстний бүтээгдэхүүн бөгөөд түүгээр арилжсан бараа байх ёстой байтал Монголчууд эзэн Чингисээс хойш зөвхөн дайн байлдааны дээрмээс улсад орлого оруулсан эдийн засгийн болхи системтэй байлаа. Энэ системийн балгаар дээрмийн олз боловсрол муутай хаад, ухаан муутай авилгач ноёдын гарт ороод замхардаг байж. Тийм ч учраас монголчууд үндэстний бүтээн байгуулалт бараг хийж байсангүй.

-цэрэг зэвсгийн дэвшлээр Монголчууд 300 жил орчим ямар ч улсын доор оролгүй хүчирхгэг байсан нь эзэн Чингисийн буян. Гэтэл эзэн Чингис мэт бусдаасаа ялгарах хаан ч ахин төрөн гарсангүй. Цэрэг зэвсгийн хувьд бусад орнууд тэр дэвшээд л яваад байхад манайхан нөгөө л аргаараа үзэж цэрэг зэвсэгт өөрчлөлт огт гарахгүй мэт л сэтгэж явж. Тэгж байтал, галт зэвсэг, үхэр буу гарч ирээд морин цэргийн түргэн дайралттай тэмцэх механизм бусад улс орнуудаар түгсэн байна.

-Монголын шилмэл баатрууд Чингисийн залгамжлагчдын байлдан дагууллаар олон орнуудад очиж суугаад хамаг сайхан генээ дэлхий даяар тараагаад хаячихжээ. Монголд үлдсэн баатрууд сайн байсан ч гэсэн дэлхийг эзлэхээр явсан баатруудын үр хүүхэд монгол оронд бага сага дутагдсаар байлаа.

-улс төрийн арга ухаантай Манж, Хятадуудтай ухаанаар уралдаж шатар нүүх Монгол хаан харамсалтай нь байсангүй. Чингисээс хойш Монголд байсан хаад дунд маш цөөхөн ухаалаг алсын хараатай хаад байжээ. Мунхаг хаад улс орноо хааш явж ямар аюулд учраад байгааг 50-100 жилээр харах нь байтугай л дэмий хүмүүс байж.

-ингээд суларсан Монгол улс олон ноёд дунд хуваагдаад, цэргийн хүч буураад, ухаант хаадын удирдлагаас ангижраад нэг ёсондоо эзлэгдэхэд бэлэн болоод байсан юм. Тийм учраас Монголчууд Манжид нэг байлдаанаар биш хэдэн зуун жилийн дотоод ялзралаас болж эзлэгдсэн гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:29 am 
Offline
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
Ариун Гэгээний Бэлгэдэл Гишvvн
User avatar

Joined: Dec.24.06 7:51 pm
Posts: 1512
Location: Out of love , sacrifice born hate born and we able to know pain
th ter uyd irgenshliin onoloor yr tuvuus zugtah uil yvts ih garsan ni haand zahiragdahgui bh ene haanii sur huchiig iheer doroitsuulsan chinii helj bgatai sanal niilj bna. Bas minii bodloor ene altan urgiin noyduud het olon deerees hasariin udam noyduudtai bas hoorondoo zurchiilduj bsan hagarliin gol tsum bh


Top
   
PostPosted: Feb.12.10 12:48 am 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.13.02 1:18 am
Posts: 509
Location: Бэлчээртээ євс зулгааж, хужир долоож байна.
Quote:

-Монголчуудад хуульд тулгуурласан улс төрийн боловсронгуй систем байхгүй байснаас нэгэн хаан л хүчтэй байж улсыг захирах болж таарч байжээ. Тийм учраас тэр хаан нь болох гэж чадалтай, удамтай ноён болгон нь тэмцэлдэж байснаас болж Монголчууд хоорондоо ноёдын сүрэн доор олон хуваагджээ.
Ene unen shuu. Eroosoo Feudal es haa saigui l tiim. Haan uhlee huuhduud n alaltsdag, udaan urgeljilbel tegeed l horsh ornii zuush boldog. Europe-r duuren tiim tuuh baina. Ene n system-iih n gajig.

_________________
remember the snaps, oh M-Man!


Top
   
PostPosted: Mar.03.10 1:27 am 
Offline
Цацрах Сарны Гэрэл Гишvvн
Цацрах Сарны Гэрэл Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.02.10 11:35 pm
Posts: 280
Location: ,,,Уруул шүдэнд хавчуулагдсан,утаа манан ялгарсан газар,,,
Quote:
Quote:

-Монголчуудад хуульд тулгуурласан улс төрийн боловсронгуй систем байхгүй байснаас нэгэн хаан л хүчтэй байж улсыг захирах болж таарч байжээ. Тийм учраас тэр хаан нь болох гэж чадалтай, удамтай ноён болгон нь тэмцэлдэж байснаас болж Монголчууд хоорондоо ноёдын сүрэн доор олон хуваагджээ.
Ene unen shuu. Eroosoo Feudal es haa saigui l tiim. Haan uhlee huuhduud n alaltsdag, udaan urgeljilbel tegeed l horsh ornii zuush boldog. Europe-r duuren tiim tuuh baina. Ene n system-iih n gajig.
Тамын тогооны монголчуудын үлгэр үү??? хэхэхэ,,, нээрээ яагаад л тэгэж бие биеэ хэмлэх дуртай байсан юм бол доо,,, одоо хүртэл бас л ялгаа алга л байна дөө,,,

_________________
...тамхи татах сайхан...


Top
   
PostPosted: Mar.03.10 2:50 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.28.03 11:14 am
Posts: 7321
Location: устгагдсан сэтгэхүйн сэргээлт
хүчирхэг итгэл хэн нэгнээр хөтлүүлж явах дургүй байдаг бололтой юм билээ. Өөрөө өөрийгөө үнэлж байгаа хүчтэй мэдрэмж монгол хүн бүрийн дотор байдаг байх. Амьдралаас өмнө юу ч байсан юм билээ. Амьдралаас явсаны дараа бас юу ч болдог юм билээ? Хэн мэдэхэв. Харин тэр хүчтэй итгэл монгол хүнд хаанаас яаж заяадгийг тэнгэр л мэднэ байх.

_________________
www.eliihouse.blogspot.com


Top
   
PostPosted: Mar.03.10 10:25 pm 
Offline
Эх Оронч Гишvvн
Эх Оронч Гишvvн
User avatar

Joined: Feb.18.10 11:13 am
Posts: 370
Тэгэхээр 34 түмэн нь Хятадад үлдсэн болох гээд байна аа даа? Зургаахан нь цагаан хэрмийн хойшоо нүүсэн юм уу? 40 түмэн гэдэг нь ерөөсөө Хубилай үеэл ах дүү нараа нухчин дарсны дараа түүний мэдэлд opcoн монголчуудыг л хэлсэн хэрэг. Tүүнээс Хятадад монголчууд бүгдээрээ байж байгаад дараа нь ихэнх хэсэгээ үлдээгээд хоосон газар 6 түмэн нь нүүгээд ирсэн хэрэг биш. Монгол газар мэдээж хүмүүс олноороо байсан. Харин тэр Хятадaac зугтcaн хүмүүс ихэвчлэн Өвөр Монголд шингэсэн гэж боддог, yчир нь монголчууд нэг хэсэг бүрмөсөн хөөгдсөнөө гүйцэд ухааралгүй Хятaдыг буцааж аваад Юан улсаа сэргээнэ гэж мөрөөдөөд Шар Mөрний хойшоо тохойрсон(одоогийн Ордос) хэсэгээр байдлыг харж нилээн удаан байсан бололтой юм билээ. Tогоонтөмөр тэр хавьцаа нас барсан.
Хубилайг нас барсны дараа ч гэсэн Юан улсын гол хүчийг Хар-Хорумыг захирдаг байсан хүн хариуцдаг байсан. Хайсан-Хүлэг гээд Өлзийт-Төмөрийг залгамжилдаг хаан Хар-Хорумыг захирдаг байсан, Хайдуд үхлийн цохилт өгдөг нь энэ шүү дээ. 6 түмэн монгол гэдэг нь Батмөнх даян хаанaac буюу түүнээс хойших үеэс үүдэлтэй. Энд байгаа түмэн гэдэгийг гэхдээ 10 000 хүн/цэрэг гэж ойлгохгүй л дээ. Засаг захиргааны томоохон нэгж байсан. Хамаагүй хожуу дөчин, дөрвөн хоёрын цааз гэж хүртэл гарч байсан. Лигдэн өөрийгөө 40 түмэн монголын богд эзэн Чингис гэж өргөмжилдөг байсан. Хуучны нэр томьёо л яваад байcaн хэрэг.
Манжийн цэрэг нийт 100 000 орчим байсан ч яг Зуун Модонд байлдсан нь 30 000 орчим гэнэ. Галдангийн Зуун Модонд байлдсан цэргүүд тийм цөөн байгаагүй. Яг тодорхой тоо хэлж чадахгүй ч олзлогдсон хүмүүс, Манжид дагаар орсон ноёдынх нь дагуулж ирсэн хүмүүсийн тоо нь бараг 8000 хүрч байж. Бас Галдангийн довтолгооны үеэр энд тэндгүй сарнисан халхууд Галдангийн цэрэгт нилээн дайчлагдсан байдаг. Нэг жишээ хэлэхэд л Орос руу зугтсан 2 ноён сүүлдээ орох гарах газаргүй болоод Галдантай холбоо барихад цаадах нь ир гэж хэлүүлээд, хүмүүсээ дагуулаад хүрээд ирэхэд нь албатуудыг нь өөр хоорондоо хувааж авсан, нөгөө хоёр нь Манж руу зугтсан гэж байдаг билээ. Бас Галдангийн анх дагуулж ирсэн цэргүүдээс гадна Засагт хан аймгийн нилээн хэдэн хүмүүс Галдангийн талд байсан. Манжийн баруун замын цэрэгт байсан нэг хошууд хүн замдаа Галдангийн туршуулын хэдэн хүнийг барьж аваад Канши руу илгээсэн байдаг. Тэдний мэдээнд Галдан 2 түмэн цэрэгтэй Хэрлэнд байгаа гэж байдаг гэнэ. (Зуун Модны тулааны дараа Галдан Орхон өнгөрөөд нэг хэсэг тэндээ суусан. Тэр үед Манжид дагаар орох гээд баахан хүмүүс ирсэн. Дараа нь Ховд руу очоод байж байхад нь бас л нилээн хүмүүс Галдангаас салж Манжийн хаан руу очсон. Нас барсных нь дараа бас л нилээн хүмүүс Манжийн хаан руу очсон. Үлдсэн нь Цэвээнрабдан руу очсон. Бүр Цэвээнрабдан руу очилгүй нэг хэсэг бие дааж байсан Рабдан гм ноён ч бий.)
Галдан, Канши ирж явааг мэдчихээд Хэрлэнгийн тэндээс зугтаад замдаа баруун тийш явах замыг нь хаасан баруун замын цэрэгт(Фиянгга жанжин) нь ялагдсан гэдэг юм байна. Канши өөрөө дунд замын цэргээ удирдаж байсан бөгөөд Галдантай ер байлдаагүй. Манжийн зүүн замын цэрэг нь Халх гол орчимд үлдээд Галдангийн хүмүүс зүүн тийш зугтвал барьж авах тушаалтай байсан юм байна.
Галдан Хорчины Шажин ван гэдэгтэй холбоо тогтоогоод өөртөө татахыг оролдож байжээ. Гэтэл Манжийн хаан үүнийг мэдээд итгэлтэй хүн явуулж Галдантай "сүлбээ" тогтоохыг Шажин ванд тушаасан байна. Галдан Шажин ванд нилээн итгэж байсан бололтой. Галдан Шажингийн элчтэй уулзсныхаа дараахан Ховд орчмоос Хэрлэн рүү нүүсэн гэнэ. Гэхдээ Далай ламын дэсрид үүнд бас нөлөөлсөн байх аа.
Галдангийн Хэрлэн рүү нүүдэг нь их буруу хэрэг болжээ. Манжийн хаан ч Галданг хилийнхээ ойролцоо урхидахын тулд Шажин ван, "Далай лам" нарыг ашиглаж уран арга хэрэглэсэн байна.
Манжийн хааны хүүдээ явуулсан захидлуудыг уншвал Галданг зугтчихлаа, одоо хамаг төлөвлөгөө нурлаа гээд буцах гэж байжээ. Энэ үед тэдний хоол хүнс нь дуусч байсан юм байна. Манжийн баруун замын цэрэг нь төлөвлөсөн хугацаандаа Туул, Онги голуудад хүрч чадалгүй Галданг 2 талаас нь хуних төлөвлөгөө нь бүтэхгүй болоод ирмэгц цаг хожихын тулд Галдан руу элч явуулсан гэнэ. Галдан тэгтэл шууд баруун тийш зайлжээ. Гэхдээ Манжийн хаанд өөрийгөө Хэрлэн орчимд байгаа гэж итгүүлэхийн тулд тэндээ хэдэн хүн үлдээсэн байсан бололтой. Баруун замын цэргийн жанжин Фиянгга нь гэтэл арай гэж Туул орчимд очоод байхад нь Галдан тэнд таарсан гэнэ.
Манж, Зүүн-Гар хоёр нийт 3 удаа дайн хийсэн юм байна. Эхний удаад Галдан, дараагийн удаад Галданцэрэн, тэгээд Даваач, Амарсанаа нар.
Хоёр дахь удаагийн дайн (1718-1738 бололтой) нь Цэрэндондов Түвдийг эзэлснээс болсон байна. Үүний дараа Манж цэрэг оруулж Түвдийг харьяандаа оруулжээ. Үүгээр зогсохгүй Галданцэрэн Халхын зарим ноёдод захидал явуулж холбоо тогтоохыг хүсэж байсан байна. Жишээлбэл Засагт хан Цэвдэнжав, Түшээт ханы ноён Лхамжав нарт явуулсан захидал нь Манжийн хааны хүргэн Цэрэнгийн гарт оржээ. Уг захидалдаа Галданцэрэн "Биднийг дэмж, хамтын хүчээр бид Халх, Хошуудыг сэргээж чадна. Хүмүүсээ аваад Алтайг даваад бидэнтэй нийл" гэсэн утгатай юм бичжээ.
Ингээд 1732 он орчимд Зүүн-Гар Халх руу ахин довтолсон боловч Сүх Алдах(?) гэдэг газар Эфү Цэрэнд ялагдсан байна. Удалгүй Цэрэндондов (Түвдийг эзэлдэг Цэрэндондов биш) 30 000 орчим цэргээр Халх pyy ахин довтолж Эрдэнэ-Зуу орчимд тулж ирсэн байна. Дээр дурдсан Засагт хан Цэвдэнжав, Түшээт ханы ноён Лхамжав хоёр хүмүүсийг Цэрэндондовтой байлдахгүй байхыг уриалж, өөрсдөө байлдалгүй гэдрэг буцжээ. Эфү Цэрэн энэ удаа бас л ялж Цэрэндондовын баахан цэргийг олзолсон байна. Манжийн хааны тушааалаар Цэвдэнжав, Лхамжав хоёрыг бүх насаар нь шоронд хийж, харин Цэрэн "шалгарсан баатар" цолоор шагнуулжээ.
Дээр дурдсан дайнууд нь ЗvvнГарын нэгдvгээр их дайн, ЗvvнГарын хоёрдугаар их дайн, ЗvvнГарын 3 дугаар их дайн гэж байна уу гэж нэрлэгдсэн бололтой. Том Цэрэндондов, бага Цэрэндондов гэж хоёр хvн байсан гэж байгаа. Өнгөц харвал, Зүүнгар нь Халх руу довтолж дайтсан мэт харагдах боловч үнэн чанартаа Манж, Зүүнгарын хооронд болсон дайнууд байдаг. Эфv Цэрэн нь Манжгvйгээр юу ч хийж чаддагvй нэгэн байв. Нэг ёсны, Манжийн хааны утсан хvvхэлдэй байж. Олон Боржигон ноёд энэ хvний гараар орж дууссан. Эфү Цэрэн энэ үед Халхын баруун талыг хариуцсан жанжин байсан, Улиастай гм газруудаар цэрэг захирдаг байсан гэнэ. Манжийн нэрийн өмнөөс Орос-Халхын(Манжийн) хилийг тогтоох гэрээнд гарын үсэг зурсан байна. Бас бага Цэрэндондов ялагдсанаас хойш Зүүн-Гар, Халх хоёрын хилийг тогтооход Манжийн талаас Цэрэн толгойлж байсан юм байна. Хилийг Алтайн нуруугаар тогтоожээ, ойрадууд анхандаа эсэргүүцэж Ховд орчмыг өөртөө авах гэж нилээн үзсэн боловч бүтээгүй байна. Сайн ноён хан аймагт ч халх хvмvvсээс илvv Манж цэргvvд олноор суурьшиж байнгын арми маягтай аж тєрдєг байж. Манж цэргүүд Галданцэрэнгийн үед (байдал хурцадсны дараа) Улиастай, Ховд гм газруудаар нилээн байсан. Энэ нь бас Урианхай хавьд бослого хөдөлгөөн их гардаг байсантай холбоотой юм байна. Тамирын гол орчимд бас цэргийн анги байсан бөгөөд энэ нь Цэрэнгийн хүү Цэнгүнжавын мэдэлд байсан гэнэ.
1717-1720 онд ЗvvнГарын арми Тvвдvvдийг номхруулж яваад Манжийн цохилтонд єртсєн байна, Манжууд бодвол Хошууд ЗvvнГарын хоорондын эртний зєрчлийг ашигласан хэрэг байх гэж байдаг боловч Зүүн-Гар түвдүүдтэй гэхээсээ илүү хошуудтай байлдсан байна. Хошуудын сүүлчийн хан нь Лхасыг эцсээ хүртэл хамгаалж байлдаад нас барсан гэнэ. Дараа нь түвдийн шашины ямбатнууд Манжаас тусламж гуйжээ. Галдангийн дараа Халх Манжийн харьяа болсон шиг Цэрэндондовын дараа Хошууд Манжийн харьяанд орсон байна. Гэхдээ ер нь бол Хошууд нилээн дээхнээс Манжийг дагаx хандлагатай байсан нь харагддаг л даа. Дамаан Очирт цэцэн ханы Галдангаас зугтсан нилээн хэдэн ноён Манжийг дагачихсан байсан. [Ялгуусан хутагт хошууд хүн байсан бололтой]1717 онд бас асар их хvнтэй Хасгийн арми эртний єшєє аваx гэж Зvvнгaрыг довтолсон байдаг. ЗvvнГарчууд халимагуудтай холбоо тогтоож байж тулааныг тэсэж гарсан ба улмаар эсрэг довтолгоо хийж Хасгийн армийг хиар чохиж буулгаж авч байжээ. 1720 онд Манжууд Vрvмчи хотын тулалдаанд ялсан ч ЗvvнГарыг довтолж зvрхлээгvй юм билээ. Яг энэ vед Оросын "орчин vеийн" арми (20000-40000) ЗvvнГарын хойноос асар хvчтэй цємрєн орж ирж их хядлага хийж эхэлжээ. ЗvvнГарчууд буцаж довтолж Оросын армийг хиар цохиж нутгаасаа vлдэн хєєж гаргасан байдаг.
Энэ бvх Дайнууд Цэвээнравдангийн хүчирхэг болж байх тэр vед болсон бололтой. Цэвээнравдангийн хvv Галданцэрэн хожим Манжийн эсрэг илvv байлдаж Халхыг салгаж авах оролдлого гаргаж байсан бололтой. Галдан Цэвээнрабдангийн дүүг алсан. Шалтгаан нь Галданг Халхад байх хоорондуур туркестаны 2 ноён бослого үймээн дэгдээж Зүүн-Гарын нөлөөнөөс гарах гэж оролдсон. Бас Халхад Галдантай цуг тэр зүгийн нэг жанжин хамт байлдаж явсан байгаа. Галдан Цэвээнрабдангийн дүүг тэр бослого үймээн самуунтай холбоод цаазалсан. Энэ бол Улаанбуданд байлдсныхаа дараа Ховдод ирээд байсан үе нь. Цэвээнрабдан хүмүүсээ аваад зугтсан байгаа юм. Галдан араас нь нэхүүлийн цэрэг явуулаад барьж чадаагүй. Галданд Хөх нуурын хошуудын зүгээс тусламж үзүүлж байсан. Харин Цэвээнрабдан тэр замыг нь хаагаад суучихсан гэж байдаг билээ.
Зvvнгарын 3-р дайн нь Манжуудын ээлжит єдєєн хатгалгаар эхэлсэн бололтой. Даваач хаан Манж-Халхын тvрэлтийг амжилттай хамгаалж том жижиг тулалдаанд ялагчаар тодорч байв. Гэвч тvvний арми дотроо хэд хэд хуваагдаж хоорондоо vзэж эхэлснээр, бас Амарсанаа ноён Халхын ноёдоос тусламж гуйснаар Манжуудад маш сайхан далим гаргаж єгчээ гэж зарим хүмүүс үздэг боловч Ишжамц гэдэг зохиогчтой “Амарсанаа, Чингүнжав нарын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл” гэcэн номоос үзвэл (соц.үед бичсэн, нилээн үзэл сурталтай хэдий ч Манжийн эх сурвалжууд, Монголын архивын материал нилээн ашигласан юм байна), тэнд бичсэнээр бол тэр үед Зүүн-Гарт хачин юм болж байжээ. Дөрвөдийн баахан ноёд хаан болох гээд байгаа 2 хүний талд хуваагдаад нөгөө хоёр нь ч гэсэн удалгүй алуулчихаж. Тэгтэл Амарсанаа Даваачийг хаан болоход их тусалжээ. Харин Даваач Амарсанааг хасгуудтай их холбоотой гэж хардсан бололтой. Тэгж муудалцсан юм шиг ойлгогдлоо. Даваач болохоор том Цэрэндондовын ач хүү байсан. Амарсанаа эхлээд хасгууд руу зугтаад, дараа нь Даваачтай байлдаж дийлдээд, Манжийн хаанаас орогнол гуйхад нь "Чин Ван" цолоор шагнаж (дээрээсээ 2 дахь том цол: 1. Хан, 2. Чин Ван, ...) албат ардтайгаа Халхад суух зөвшөөрөл олгосон юм байна. Түүнээс шууд xалхуудаас тусламж гуйсангүй. Манжийн эх сурвалжид Даваачийн эсрэг дайнд Амарсанаагийн талын 2 түмэн ойрад цэрэг байсан гэж байна. (Вероника Фаит <Халхын 4 хан> гэдэг <Илтгэл шастир>-ыг нилээн ашиглаж бичсэн ном)
Даваачийг дарсан цэрэг нь халхууд, Амарсанаагийн цэргүүд оролцсон умард замын цэрэг биш(Банди жанжин) харин нэг манж жанжны удирдсан өмнөд замын цэрэг юм байна. Даваач ялагдаад нэг газар орогнож байхад нь мyслимууд барьсан юм байна.Манжийн эзэн хааны ордонд байдаг хvндэтгэлийн хєшєєнд нэрээ vлдээж чадсан хоёрхон Монгол ноён байдаг юм. Нэг нь Хорчины ноён. Хэдэн удмаараа урвагч, хор xутгагч. Анх Лигдэн хааны эсрэг Манжтай холбоо тогтоож байсан Хорчин ноёны удам. Эдний удмын бас нэг Хорчин ноён нь Цахарын хааны хууль ёсны залгамжлагч зоригт Бурнигийн бослогыг дарж єгч байсан билээ. Манж Хорчингийн урвагчдын "vнэт тусламж" -аар Євєр Монголыг гартаа оруулсан бололтой.
Уг хvндэтгэлийн хєшєєнд нэрээ бичvvлж чадсан хоёр дaхь хvн нь Эфv Цэрэн юм. Ар Халх дахь "эсэргvv" ноёдыг нухчин дарах, ЗvvнГарын эсрэг дайнд Манж-Халхын цэргийг удирдах гээд олон гавьяа байгуулсан бололтой. Эфү Цэрэнг Манжийн язгууртнуудыг оршуулдаг сүмд манж хатных нь дэргэд оршуулсан гэсэн. Манжин хаан Эфү Цэрэнд зориулж шүлэг бичсэн, зургийг нь 2 удаа зуруулж тэр сүмд хадгалсан, нас барахад нь эмч явуулж байсан, оршуулгад нь зориулж өөрөө үг хэлсэн, ар гэр лүү нь хэдэн мянган лан мөнгө явуулсан гээд нилээн юм байдаг юм билээ.

_________________
Хав хав, харр хурр, хоооп


Top
   
PostPosted: Mar.05.10 3:13 pm 
Offline
Цацрах Сарны Гэрэл Гишvvн
Цацрах Сарны Гэрэл Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.02.10 11:35 pm
Posts: 280
Location: ,,,Уруул шүдэнд хавчуулагдсан,утаа манан ялгарсан газар,,,
Одоогийн Сэлэнгийн ерөө хавиар хамниган, тунгус овогтой монголчууд байдаг гэсэн,,, тэрний учир начрыг мэдэх хүн байна уу???

_________________
...тамхи татах сайхан...


Top
   
PostPosted: Mar.22.10 4:12 pm 
Offline
Хэлээд баршгvй их цолтой
Хэлээд баршгvй их цолтой
User avatar

Joined: Feb.06.10 12:35 pm
Posts: 471
Location: ажил гэрийн хооронд
Монголчууд Чингис хааны үед ихээрээ гадаад оронд цэргийн үүрэг гүйцэтгэж байхад хүн амын өсөлт саарсан гэдэг. тэгээд ч сайн гентэй нөхдүүд нь тэнд явсан гэдэг нь үнэн. муу шавхруу нь үлдсэн байх. Мөн манжийн хаанд хамгийн их эсэргүүцэл үзүүлсэн хүн Галдан бошигт юм. гэхдээ тэр үед халх монголчууд манжид дагаар орсон байсан болохоор Галдан дарахад манжид тусалсан гэдэг. Мөн Тогоон төмөр хаанаас хойшхи монголын хаад их хурдан үхэж солигдож байсан зарим нь бүр 7 -13 хүрээд бусдад хорлогддог байсан гэдэг тэхээр ямар их дотоодын зөрчил байсан нь харагдаж байна.

_________________
чавхны холбооны тэргүүн


Top
   
PostPosted: Apr.06.10 4:43 pm 
Offline
Эртний Эрдэнэ Гишvvн
Эртний Эрдэнэ Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.27.09 2:04 am
Posts: 649
Location: its only business!!!
Quote:
Одоогийн Сэлэнгийн ерөө хавиар хамниган, тунгус овогтой монголчууд байдаг гэсэн,,, тэрний учир начрыг мэдэх хүн байна уу???
humuus yarihnee mongolchud manjiin darlald bh ved olon toonii hyatad yumu manj garaltai humuus selengiin hovoond tarialan erhelj bsan gesen. Selenged hyatad garaltai humuus olon gj yaridiin bnale

_________________
God bless you!


Top
   
PostPosted: Apr.07.10 2:51 am 
Offline
• NBA Analyst
User avatar

Joined: Jul.18.07 3:33 am
Posts: 13175
Quote:
Quote:
Одоогийн Сэлэнгийн ерөө хавиар хамниган, тунгус овогтой монголчууд байдаг гэсэн,,, тэрний учир начрыг мэдэх хүн байна уу???
humuus yarihnee mongolchud manjiin darlald bh ved olon toonii hyatad yumu manj garaltai humuus selengiin hovoond tarialan erhelj bsan gesen. Selenged hyatad garaltai humuus olon gj yaridiin bnale
Нууц Товчоонд хүртэл Сэлэнгийн савд тариалан хийж байсан гэж гардаг шүү дээ.
Мэргидүүд Хужаа нар байгаагүй нь лавтай.
800-аад жилийн тэртээ хужаа шаахайн мөр тэнд байгаагүй нь мэдээж биз


Top
   
PostPosted: Apr.10.10 1:13 pm 
Offline
Гишvvн

Joined: Jul.14.06 11:36 am
Posts: 2744
Location: Top
Ер нь тариа буудай тарьж байсан уламжлал дэлхийтэй л адил нэгэн цагт Неолитын үед монголд эхэлсэн.Тэрийг батлах олдвор хангалттай олддог..Тэрнээс хойш бүх үеүдэд Хүрэл, Төмөр, Хүннү,...Эзэнт гүрний үед ч гэсэн тодорхой хэмжээнд газар тариалангын хэлбэр байж л байсан.. :wd:


Top
   
PostPosted: Apr.13.10 11:49 pm 
Offline
Олны Танил Гишvvн
Олны Танил Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.13.02 1:18 am
Posts: 509
Location: Бэлчээртээ євс зулгааж, хужир долоож байна.
Quote:
Монголчууд Чингис хааны үед ихээрээ гадаад оронд цэргийн үүрэг гүйцэтгэж байхад хүн амын өсөлт саарсан гэдэг. тэгээд ч сайн гентэй нөхдүүд нь тэнд явсан гэдэг нь үнэн. муу шавхруу нь үлдсэн байх. Мөн манжийн хаанд хамгийн их эсэргүүцэл үзүүлсэн хүн Галдан бошигт юм. гэхдээ тэр үед халх монголчууд манжид дагаар орсон байсан болохоор Галдан дарахад манжид тусалсан гэдэг. Мөн Тогоон төмөр хаанаас хойшхи монголын хаад их хурдан үхэж солигдож байсан зарим нь бүр 7 -13 хүрээд бусдад хорлогддог байсан гэдэг тэхээр ямар их дотоодын зөрчил байсан нь харагдаж байна.
Эртvvд чи чин энэ болгонийг эсэргvvцээд Монгол шарын шашны хvчээр сэргэн мандсан юм гээд юм гаслаад байсиин биш vv. Чи бусад хvмvvсийг тийм амархан мартамхай гэж санаа ю. Эхлээд чи монгол хvн гэдгээ батлахын тулд шарын шашин монголд ямар сайн ур дагавар авчирсныг нотлох шаардлагатай болж дээ шарын шашны бузар бєєлжис мин. Худлаа гэнэт монгол дvр эсгэдэг гэнээ шарын шашны бєєсчин. Шарын шашныхаа хийж бvтээсэн гэрэл гэгээтэй хумсын чинээ зvйл олдвол тэрийгээ гаргаад ир 2500 жилийн тvvхтэй нvvдэлчин угсаатнуудын уламжлалаас санаа аваагvйгээр. Бєєгийн болон бусад шашныханд хvйтэн цэвдэг сэтгэлээр хандаж буснуйлж сvйтгэсэн тэгснээрээ монголыг хорвоогийн боогдмол хязгаарлагдмал туйл болгож 250 жил боосон шарын шашныхаа гийгvvлсэн гавьяаг дурдаад орхи чаддаг юм бол. Хорхойны баас царайлчаад чамд хэлэх юу ч байхгvй биз дээ.

_________________
remember the snaps, oh M-Man!


Top
   
PostPosted: Apr.14.10 11:21 am 
Offline
• NBA Analyst
User avatar

Joined: Jul.18.07 3:33 am
Posts: 13175
Галдан-Занабазараас өмнө Монголчууд нэгдэж чадахгүй гэдгээ Лигдэн Хааны үед Өвөр Монголын олон овог урвах тэр үед бараг ойлгосон гэж бодож байна.

Өвөр Монголчууд шууд Манжруу дагаар орсоны язгуур шалтгаан нь Хувилай хаанаас эхтэй бус уу?

1 - Хувилай хүчний төвлөрлийг урд зүгт нүүлгэснээр Ар Монголд хүч дутмаг болсон.
2 - Хувилай өрсөлдөн тэрсэлдэх магадлалтай гэж үзсэн Ариг Бөх тэргүүтний удмынхныг зориуд салангид байлгах гэсэн бодлого явснаас болж Халх-Ойрад гэсэн том хуваагдал үүссэн.
3 - Ар Монголд хүч нэгдмэл байвал Юаньд халтай гэж үзээд Хувилай Ар Монголын иргэдийн нэгдмэл байдлыг саармагжуулж феодал тогтолцоог хөхүүлэн дэмжсэн нь олон ноёдоороо хуваагдахад хүргэсэн.
4 - Ингэснээрээ Чингисийн хийсэн нэгтгэлийг буцааж сарниулсан


Top
   
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic  Reply to topic  [ 165 posts ]  Go to page Previous 13 4 5 6 7 Next

All times are UTC+09:00


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  
cron

Copyright Asuult.NET © 2000-2015.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2015 phpBB Group. Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Limited